เศรษฐกิจโลกยังไม่พัง แต่ IMF เตือนแรงหนุนจาก AI อาจกลายเป็นจุดเสี่ยง

ถ้าคุณขายของให้ลูกค้าต่างประเทศ ต้นทุนและกำลังซื้ออาจยังไม่เจอแรงกระแทกเต็มที่ แม้โลกกำลังเผชิญราคาน้ำมันสูง ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ และหนี้รัฐบาลที่เพิ่มขึ้น เพราะเศรษฐกิจยังได้แรงพยุงจากการลงทุนใน AI แต่ IMF เตือนว่าแรงพยุงนี้อาจไม่มั่นคงอย่างที่เห็น

ในการประชุมประจำปีที่กรุงเทพฯ เจ้าหน้าที่จากหลายประเทศพูดถึงคำว่า “ความยืดหยุ่น” หลังเศรษฐกิจโลกยังไม่เข้าสู่วิกฤตพร้อมกัน แม้ต้องผ่านทั้งโควิด สงครามในยูเครน ปัญหาห่วงโซ่อุปทาน และสงครามในอิหร่าน

ภาพรวมจึงดูเหมือนหลายประเทศกำลัง ฝืนแรงกดดันได้ดีกว่าที่คาด แต่ IMF บอกว่าความแข็งแกร่งในช่วงหกเดือนที่ผ่านมาแลกมาด้วยต้นทุนที่สูง และอาจอยู่ต่อได้ไม่นาน

รัฐบาลใช้เงินพยุงพลังงาน จนกันชนการคลังบางลง

ราคาน้ำมันที่พุ่งขึ้นทำให้รัฐบาลหลายประเทศออกมาตรการช่วยเหลือประชาชน ค่าใช้จ่ายของมาตรการพลังงานเหล่านี้รวมกันคิดเป็นประมาณ 0.5% ของ GDP โลก ตามข้อมูลของ IMF

IMF มองว่าหลายประเทศคงอุดหนุนในระดับเดิมได้อีกไม่นาน บางประเทศเริ่มทยอยลดมาตรการแล้ว ทำให้ประชาชนต้องรับภาระต้นทุนพลังงานจากความขัดแย้งมากขึ้น

คำแนะนำของ IMF คือใช้มาตรการแบบชั่วคราวและเจาะจงกลุ่ม แทนการอุดหนุนทุกคนเป็นวงกว้าง เพื่อให้ราคาตลาดยังส่งสัญญาณและลดภาระงบประมาณในระยะยาว

หนี้สูงขึ้น ขณะที่ความเสี่ยงจาก AI เริ่มชัด

อีกแรงกดดันคือฐานะการคลังของประเทศร่ำรวย IMF คาดว่าหนี้รัฐบาลของประเทศพัฒนาแล้วจะเพิ่มจาก 108% ของ GDP เมื่อปีก่อน เป็น 115% ในอีกห้าปีข้างหน้า ขณะที่การขาดดุลปีนี้อาจสูงที่สุดนับตั้งแต่ช่วงโควิด

เมื่อเงินสำรองสำหรับรับมือวิกฤตถูกใช้ไปกับแรงกระแทกที่ผ่านมา รัฐบาลจะเหลือพื้นที่น้อยลงสำหรับรับมือสังคมสูงวัย การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และความมั่นคง นักลงทุนจึงจับตาพันธบัตรรัฐบาลมากขึ้น ส่งผลให้อัตราผลตอบแทนและต้นทุนการกู้ยืมสูงขึ้น

IMF ยังเตือนว่าการลงทุนใน AI อาจสร้างความเสี่ยงต่อตลาดการเงิน หากความคาดหวังต่อรายได้และผลิตภาพโตเร็วกว่าผลลัพธ์จริง การเติบโตของ AI ยังพึ่งพาหนี้ ความเชื่อมโยงระหว่างบริษัท และนักลงทุนที่ใช้เงินกู้ในระดับสูง

ความกังวลนี้เริ่มสะท้อนในตลาดเอเชียแล้ว ดัชนี Kospi ของเกาหลีใต้ร่วง 14.5% ในสัปดาห์เดียว ซึ่งเป็นการลดลงรายสัปดาห์ครั้งใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่เดือนตุลาคม 2008 นักลงทุนเทขายหุ้นผู้ผลิตชิป รวมถึง Samsung และ SK Hynix

เรื่องนี้เกี่ยวกับคุณยังไง

เศรษฐกิจยังไม่เข้าสู่ภาวะถดถอยพร้อมกัน แต่ข่าวนี้บอกว่าความผันผวนอาจกลับมาเร็ว หากราคาพลังงานเพิ่ม หนี้กดดันดอกเบี้ย หรือการลงทุน AI เปลี่ยนจากความหวังเป็นความผิดหวัง

• อย่าพึ่งตลาดเดียว กระจายลูกค้า ประเทศ และช่องทางขาย หากกำลังทำ E-commerce หรือขาย Digital Product ข้ามประเทศ
• ทบทวนต้นทุนที่ผูกกับน้ำมัน การขนส่ง ค่าโฆษณา และอัตราแลกเปลี่ยน เพราะแรงกดดันอาจส่งต่อมายังราคาสินค้า
• อย่าตัดสินใจลงทุนในเครื่องมือหรือธุรกิจ AI จากกระแสเพียงอย่างเดียว ให้ดูต้นทุนจริง ผลิตภาพ และรายได้ที่พิสูจน์ได้
• เตรียมเงินสดและแผนสำรองไว้ เพราะรัฐบาลอาจช่วยพยุงเศรษฐกิจได้น้อยลง หากต้องเจอวิกฤตครั้งใหม่

สรุปคือเศรษฐกิจโลกยังดูแข็งแรง แต่ IMF มองว่าฐานรองรับกำลังบางลง คุณอาจยังไม่ต้องหยุดขยายธุรกิจ เพียงแต่ควรขยายแบบมีทางถอย และไม่ฝากอนาคตไว้กับแรงส่งจาก AI หรือกำลังซื้อของตลาดใดตลาดหนึ่ง